Sosyal Bilgiler

Osmanlı-Fransız İlişkileri.

Osmanlılarla Fransızların ilk irtibatı,Mohaç Savaşı öncesinde Şarlken’e esir düşen Fransa Kralı I.Fransuva’nın,Kanuni’den yardım istemesi ile kurulmuştu.Kanuni,bu olayı Avrupa siyasetine aktif olarak karışmak ve Fransa’yı kendi yanına çekerek “Avrupa Hristıyan birliğini” bozmak için kullanmak istedi.Bu nedenle Fransa’ya şevkat gösterdi,sevecen davrandı.

Ancak,Mohaç zaferi’nden sonra zor duruma düşen Avrupa devletleri,bunun sebebi olarak Fransa Kralını görüyorlardı.Hristıyan Dünyasının kendisi ne cephe almasından çekinen Fransa,iki yüzlü bir politika geliştirdi.Bir yandan Avrupa ile iyi ilişkiler geliştirmeye çalışırken,diğer yanda Osmanlılarla da olan ilişkilerini kuvvetlendirmeye çalıştı.

Mohaç’tan sonra kuvvetlenen dostluk ortamı ile Osmanlılar,1535’te Fransızlarla Adli ve Ticari ayrıcalıklar tanıyan bir antlaşma imzaladılar: Buna, “İmtiyazat-ı Mahsusa ve Kapütilasyon” dendi.

Buna göre : a-Fransız gemileri ve tüccarları Osmanlı sularında serbestçe dolaşabilecekler,

b-Fransız tüccarlar,diğer milletlerin tüccarlarından daha az vergi ödeyecekler,

c-Osmanlı ülkesinde Fransız yargıç ve tercüman bulundurulacaktı.

d-Antlaşma iki hükümdarın sağlığı süresince geçerli olacak,yeni hükümdarlar isterlerse devam ettirilebileceklerdi.

İlk zamanlarda Osmanlılar da Fransız sularında aynı haklara sahiptiler.Ancak,daha sonraki padişahların gevşek ve hesapsız tutumları,Avrupa devletlerine verilen yeni imtiyazlar,ve en önemlisi 1740’dan sonra sürekli ve geniş kapsamlı hale getirilmesi devletin başına büyük dertler açtı.

Osmanlı ekonomisini kemiren,çökerten,dışa bağımlı hale getiren faktörlerin başında gelen Kapütilasyonlar,M.Kemal ATATÜRK tarafından 1923’de Lozan antlaşması ile kaldırılmıştır.

Denizlerdeki Faaliyetler.

Rodos’un Fethi.1522.Fatih zamanında alınamayan Rodos,Belgrad’ın fethinden sonra alındı.Yapılan antlaşma ile St.Jean Şövalyelerinin adadan ayrılmalarına müsaade edildi.

Barbaros’un Osmanlı Hizmetine girmesi.1533.Tunus’da bir kaleyi üs yaparak kardeşi ile birlikte korsanlığa başlayan Barbaros,Trablusgarb ve Cezayir’i ele geçirerek orada bir Türk Sultanlığı kurdular.İspanyollarla yapılan bir savaşta Oruç Reis şehit olunca yalnız kalan Barbaros,Yavuz Selim’den yardım istedi.Yavuz,onu emirlik beratı ile hizmetine aldı.1516.

Kanuni sultan olunca Barbaros’u Istanbul’a çağırdı.Kaptan-ı Deryalığa getirdi.Cezayir bir Beylerbeylik haline getirilerek,Barbaros’un yönetimine bırakıldı.1533. Devamını Oku »

1299`da Bilecik fethedilince Türkiye Selçuklu Sultanı Osman Gazi`ye bazı beylik alametleri göndermişti.Bu alametler Osmanlıların bağımsız bir devlet olduğunu ifade eden gelişmeler olduğu için, 1299 yılı Osmanlı Devleti`nin kuruluş yılı olarak kabul edilir.

Osman Gazi ilk başta Anadolu Selçuklularına ve Moğollara(İlhanlı) bağlı olarak hareket etti.Moğollara vergi ödedi. 1308`de Anadolu Selçuklu Devleti resmen ortadan kalkınca tam bağımsız oldu.

Osman Gazi,etrafındaki diğer güçlü Türk Beylikleri ile mücadele edip;hem zayıflayıp,hem de kardeş kanı dökmektense Hristıyan Bizans istikame tinde ilerlemeyi kendine uygun gördü.Böylece hem kolayca ilerleyip,genişleyip güçlenecek;hem de Cihat gerçekleşmiş olacaktı.İşte bu siyasi tercih Osmanlıların kısa sürede güçlenmesini sağlamıştır.

Bu politikalar sonucunda Köprühisar ve Yenişehir alındı.İlk başlarda Osmanlıları bir rakip olarak görmeyen Bizans,Türk ilerleyişini durdurmak için harekete geçti.1302`de Gemlik yakınlarında Koyunhisar denilen yerde yapılan savaşta Osmanlılar ilk defa düzenli Bizans ordusu ile karşılaştı.Ve yenilgiye uğrattı.Bu zafer ile Sakarya boyunda Geyve,Akyazı,Hendek,Sultanönü ile Bilecik,Mudanya ve İnegöl ele geçirilerek Bursa çembere alındı.1324`te oğlu Orhan Gazi`yi taht`a geçirdi.1326`da Bursa`nın fethi sırasında öldü.

Osman Gazi,Osmanlıların aşiret görünümünden Beyliğe dönüşmesinde büyük rol oynamış;Osmanlı Devleti`nin temellerini atmıştır.Devamlı Bizans`a fetihler düzenlemiş;İlk başkent Söğüt iken,sonradan Bilecik olmuş,ayrıca fetih bölgelerine yakın geçici başkentler de kurulmuştur. Devamını Oku »

1-Kayı Boyu ve Osmanlı Ailesi.

Oğuzların Sağ kolunu teşkil eden Bozokların,Günhan soyuna mensub olan Kayı aşireti;aşiret reisi Ertuğrul Gazi`nin oğlu Osman Bey tarafından devlete dönüştürüldüğü için bu hanedana Osmanlı Hanedanı,Al-i Osman denilmiştir.

2-Kayıların Anadolu`ya gelişi ve yerleşmesi.

Osmanlıların atası olan kayı aşireti`nin Anadolu`ya gelişi ile ilgili çeşitli söylentiler vardır.Malazgirt savaşı`ndan sonra Anadoluya birçok Türkmen göçü olmuştu.Kayı boyunun da bu göç dalgasında Anadoluya geldiği ve Erzincan yöresine yerleştikleri ileri sürülmektedir. Devamını Oku »

OSMANLI-AVUSTURYA İLİŞKİLERİ.

Yükselme Dönemi.

-Osmanlı-Avusturya ilişkileri,Osmanlı-Macar ilişkilerinin sonunda gelişme göstermiştir.

-Yükselme dönemi’nde Kanuni Sultan Süleyman’ın taht’a geçişini kutlamayan ve düşmanca tavırlar içinde bulunan Macarlara ilişkilerin boyutunu belirlemek üzere Behram Çavuş elçi olarak gönderilmiştir.Ancak Osmanlı elçisi Macarlar tarafından öldürülünce;Kanuni sefere çıktı.1521’de-karadan ve nehirden yapılan kuşatma sonucunda-Belgrat alındı. Belgrat’ın fethi,durumu başka boyutlara getirdi.Macar Kralı II.Lui,Avusturya arşüdikası Ferdinat ile Kutsal Roma Germen İmparatoru Şarlken’den yardım istedi.Aralarında yakın akrabalık ilişkileri vardı.1526’da yapılan Mohaç Savaşı sonunda Macar Kralı II.Lui öldü.Budin ele geçti.

-Bu arada Kutsal Roma Germen İmp.u Şarlken tarafından esir edilmiş olan Fransa kralı I.Fransuva da kurtarıldı.Kanuni Fransuva’yı kurtarırken Avrupa Hristıyan birliğini bölmek;Fransa’yı yanına çekerek,onu koruma amacıyla Avrupa siyase tinde söz sahibi olmayı amaçlıyordu.

-Mohaç savaşı’ndan sonra,ilişkiler Osmanlı-Avusturya ilişkilerine döndü.Akrabalık nedeniyle Avusturya Arşüdikası Ferdinant Macaristan topraklarının kendisine ait olduğu iddiasıyla Macaristana saldırılarına başladı.Bu nedenle Kanuni 1529’da I.Viyana Kuşatması’nı gerçekleştirdi.Ancak hazırlıksız olunması ve kış bastırması nedenleriyle kuşatmadan sonuç alınamadı.

-1532’de çıkılan Alman Seferi sırasında üstünlük sağlanmış olmasına rağmen,Doğu’da İran sınırında yaşanan sorunlar nedeniyle İran’a bir sefer yapmak gerekince 1533’de Istanbul(İbrahim Paşa) Antlaşması yapıldı.Buna göre:

a)Avusturya Arşüdikası Osmanlı Sadrazamına eşit olacaktı.

b)Avusturya vergi verecekti. Devamını Oku »

Bizans’la yapılan SAZLIDERE savaşı ile EDİRNE alındı.(1363). Edirne’nin alınması üzerine ilk BALKAN-HAÇLI İTTİFAKI kurulmuştur. İlk kez HAÇLI ORDUSU ile SIRP SINDIĞI SAVAŞI (1364) yapıldı.Bulgar krallığı .Sırpsındığı savaşından sonra EDİRNE başkent oldu. Sırplara karşı kazanılan ÇİRMEN ZAFERİNDEN sonra SIRP ve BULGAR krallıkları itaat altına alındı. Balkan devletleri,Osmanlılara karşı ikinci kez HAÇLI İTTİFAKI oluşturdular.1.KOSOVA SAVAŞI yapılarak Haçlılar yenildiler. Germiyanoğullarından çeyiz,HAMİTOĞULLARINDA ise satın alma yolu ile arazi alınarak Anadolu Türk siyasal birliğini kurma çalışmaları sürdü. I.Murat Döneminde yapılan yenilikler: Edirne’nin fethinden sonra RUMELİ BEYLERBEYLİĞİ kuruldu. Rumeli Eyaleti’nin merkezi önce Edirne, sonra Manastır ve Sofya olmuştur Kapıkulu Ordusu’nun temeli olan YENİÇERİ OCAĞI kuruldu. Kapıkulu Ordusu’na asker sağlamak amacıyla DEVŞİRME SİSTEMİ oluşturuldu. Topçu Ocağının temelleri atıldı. TIMAR SİSTEMİ Devamını Oku »

İLK TÜRK İSLAM DEVLETLERİ    3
TÜRKLERİN İSLAMİYET’E GİRİŞi    KARAHANLILAR (840-1212)    BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ (1040-1157)    KÜLTÜR VE UYGARLIK
▪Hz.Ömer’in Sasani Devletini yıkmasıyla beraber Türkler ile Araplar komşu oldu.
▪Hz.Osman zamanında Türkler ile Araplar ilk mücadelelerini etmişlerdir.
▪Emevilerin Arap milliyetçiliği politikası izlemeleri, İslamiyet’in Müslümanlar arasında yayılmasını önlemiştir.
▪Abbasilerin Türklere değer vermesi ile Arap ve Türkler arasındaki ilişkiler daha da gelişmeye başladı.
▪Talas savaşında (751) Türkler, Çinlilere karşı Arapları desteklemişlerdir.

Talas Savaşının Önemi:
▪Orta Asya Çin egemenliğine girmekten kurtuldu.
▪İslamiyet Türkler arasında yayılmaya başladı.
▪Bu olay Türk İslam Tarihinin başlangıcı oldu.
▪Müslümanlığı kabul eden ilk Türk boyu Karluklardır. Bunu Yağma ve Çiğil Türkleri takip etmiştir.
▪Talas savaşı kağıt, matbaa, barut ve pusula gibi teknik buluşların dünyaya yayılmasında etkili oldu.

Türklerin İslamiyet’e Girmelerinin Nedenleri:
▪Eski Türk dini ile Müslümanlık arasın- daki benzerlik,
▪Türk toplumu yapısının İslamiyet ile bağdaşması,
▪İslam Medeniyetinden Türklerin etkilen- mesi,
▪Çin ve Müslümanların arasında kalan Türklerin, tarihi düşmanlarına karşılık Müslümanları tercih etmeleri,
▪ Türklerin Müslüman tüccarlar ile ticaret yapması,
▪ Abbasiler’in ırkçı bir politika takip etmemesi, Devamını Oku »

İlk Türk Göçleri

▪Türklerin ilk yurdu Orta Asya dır.

▪Orta Asya doğuda Kingan dağları, batıda Hazar denizi, kuzeyde Altay dağları ve Baykal gölü, güneyde Hindikuş dağları arasında yer alır.

▪Türklerin bir kısmı anayurtlarını terk ederek göç etmişlerdir.

Göçlerin nedenleri:

►İklimin elverişsiz olması

►Nüfusun hızla artması ve Türk boyları arasındaki mücadeleler

►Hayvanlardaki salgın hastalıklar

►Yeni topraklar elde etme arzusu

►Otlakların yetersiz hale gelmesi

►Komşu devletlerin baskısı

Göçlerin sonuçları:

►Türkler, gittikleri yerlere hayvan evcilleştirmeyi, madenciliği öğretti.

►Orta Asya, Türk Kültürü dünya- nın çeşitli yerlerine yayılmıştır.

►Orta Asya da nüfus azalmıştır.

►Türkler gittikleri yerlerdeki nüfu- su artırmışlardır.

►Yeni Türk devletleri kurulmuştur

►Kalabalık nüfuslarla ve farklı dinler ile karşılaşan bazı Türk boyları benliklerini kaybetmişlerdir

- İpek Yolu: Çin’den başlayıp Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, İran üzerinden İstanbul’ kadar uzanan yola ipek yolu adını veriyoruz. Çin’den ipek ticareti yaygın olarak yapıldığı için yola bu ad verilmiştir.

Türk Adının Anlamı Ve Kökeni:

1-Ziya Gökalp’e göre; Töre kelimesinden gelir. Buna göre Türk: “Türeli=Nizamlı, geleneklerine bağlı” demektir.

2- Danimarkalı Bilgin WAMBERY’e göre Türemekten (Türük) gelir.  Buna göre Türk demek TÜREMİŞ, ÇOĞALMIŞ demektir.

3- Kaşgarlı Mahmut’un “Divan-ı Lügatıt Türk” adlı eserinde Türk demek “OLGUNLUK ÇAĞI” demektir.

4- Genel olarak Türk demek, GÜÇLÜ, KUVVETLİ manasında kabul edilir.

- İlk Türklerin anayurdu Orta Asya’dır. Fakat zamanla çeşitli nedenlerle göç etmişlerdir

Ulu Önder Mustafa Kemal’in bir çok resmi bulunduğu dosya buraya tıklayarak indirebilirsiniz

Osmanlı devletinin duraklama dönemi ders notunu indirmek için tıklayınız

Osmanlı devletinin dağılma dönemini indirmek için tıkla